राय

छवि उपलब्ध छैन

नेपालको दैनिक जीवनमा सानो छिमेकी पसल लामो समयदेखि अत्यन्त परिचित हिस्सा रहँदै आएको छ। स्थानीय किराना पसलमा गएर चाउचाउ, चामल, तेल वा घरायसी सामान किन्न सकिन्थ्यो। पसलेसँग पुरानो चिनजान भए उधारोमा सामान पाउने चलन पनि थियो। त्यसैले यस्तो पसल सामान किन्ने ठाउँ मात्र नभई टोलको सामाजिक र आर्थिक सम्बन्धको एउटा हिस्सा पनि थियो। तर अहिले त्यही खुद्रा व्यापारको वातावरण तीव्र रूपमा बदलिरहेको छ।

छवि उपलब्ध छैन

नेपाली परिवारका लागि बढ्दो जीवनयापन खर्चको समस्या केवल केही वर्षअघिको तुलनामा खाना, यातायात, घरभाडा, शिक्षा र अन्य आवश्यक वस्तु महँगो हुनु मात्र होइन। मुख्य प्रश्न परिवारको आम्दानी पनि त्यही गतिमा बढेको छ कि छैन भन्ने हो। उपलब्ध सरकारी तथ्यांकले आम्दानीको वृद्धि र मूल्यवृद्धिबीच सधैं समान गति नभएको देखाउँछ। नेपाल राष्ट्र बैंकको राष्ट्रिय तलब तथा ज्याला दर सूचकांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०२४/२५ मा तलब तथा ज्यालाको समग्र सूचकांक २.८५ प्रतिशतले बढेको थियो। त्यही आर्थिक वर्षमा उपभोक्ता मूल्यको वार्षिक औसत वृद्धि भने ४.०६ प्रतिशत थियो। अर्थात् समग्र तलब तथा ज्याला वृद्धि उपभोक्ता मूल्यवृद्धिभन्दा कम रह्यो, जसले औसत रूपमा आम्दानीको वास्तविक क्रयशक्तिमा दबाब परेको संकेत गर्छ।