काभ्रेपलाञ्चोक, नोभेम्बर ४, २०२६ — जग्गाको अनिवार्य वर्गीकरण नगर्दा काभ्रेपलाञ्चोकका आठ स्थानीय तहका नागरिक चालु आर्थिक वर्ष सुरु भएदेखि अधिकांश जग्गा कारोबारसम्बन्धी सेवाबाट वञ्चित भएका छन्।
जिल्लाका १३ स्थानीय तहमध्ये पाँचवटाले मात्र तोकिएको समयसीमाभित्र जग्गा वर्गीकरण सम्पन्न गरेको जिल्ला मालपोत कार्यालय धुलिखेलले जनाएको छ। वर्गीकरण पूरा गर्नेमा तेमाल, रोशी, पनौती, मण्डनदेउपुर र बेथानचोक छन्।
बाँकी आठ स्थानीय तहका नागरिकले अंशबण्डाबाहेकका जग्गा कारोबारका लागि नापी तथा मालपोत कार्यालयबाट सेवा पाउन सकेका छैनन्।
सरकारले जारी गरेको भूउपयोग ऐन, २०७६ र भूउपयोग नियमावली, २०७९ को तेस्रो संशोधनअनुसार स्थानीय तहले आफ्नो क्षेत्रभित्रका जग्गाको वर्गीकरण गर्नुपर्ने व्यवस्था छ। यसअघि पटकपटक समयसीमा थप गरिएकोमा पछिल्लो संशोधनले वर्गीकरण सम्पन्न गर्नुपर्ने अन्तिम म्याद गत असार मसान्तसम्म तोकेको थियो।
तोकिएको समयभित्र वर्गीकरण नगरेका स्थानीय तहमा कित्ताकाट, नामसारीलगायत जग्गा प्रशासनसम्बन्धी सेवा प्रभावित हुन सक्ने नियमावलीमा उल्लेख छ।
नापी कार्यालयका प्रमुख अशोककुमार भुसालका अनुसार तीन वर्षदेखि स्थानीय तहले जग्गा वर्गीकरण नगर्दा चालु आर्थिक वर्षको साउन १ गतेदेखि सम्बन्धित क्षेत्रका नागरिकले जग्गा कारोबार गर्न पाएका छैनन्। गत असार मसान्तसम्म वर्गीकरण नगर्ने आठ स्थानीय तहका नागरिकले सेवा नपाएको उनले बताए।
राष्ट्रिय व्यावसायिक तालिम प्रतिष्ठानले नोभेम्बर ४ र ५ मा २ हजार युवालाई एआई उपकरणको प्रयोग, प्राम्प्ट लेखन र जिम्मेवार प्रयोगबारे निःशुल्क अनलाइन तालिम दिनेछ।
०१-नोभेम्बर-२०२६ ०१:०७ PM
सुनकोशी मरिण आयोजनाको नयाँ ठेक्काको आर्थिक प्रस्ताव खोल्ने तयारी भइरहेका बेला विभागका महानिर्देशक र आयोजना निर्देशकलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएर प्रधानमन्त्री कार्यालयमा बुझाएको छ।
३१-अक्टोबर-२०२६ १०:५४ AM
नेपाल प्रहरीले प्रधानमन्त्री कार्यालयको चासोपछि साइबर ब्युरोले पत्रकारलाई बोलाएको जनाएको छ भने प्रधानमन्त्रीको सचिवालयले घटनामा संलग्नता र पूर्वजानकारी दुवै अस्वीकार गरेको छ।
३१-अक्टोबर-२०२६ १०:४८ AM
चक्रवात अर्नबको अवशेष प्रणालीका कारण नेपालका विभिन्न क्षेत्रमा वर्षा र हिमपातको सम्भावना छ। महाशाखाले भारी वर्षा, पहिरो र यातायात अवरोधप्रति सतर्क रहन आग्रह गरेको छ।
३१-अक्टोबर-२०२६ १०:४३ AM
नेपाल प्रेसका पत्रकार विश्वमणि सुवेदीलाई सादा पोसाकका प्रहरीले समाचार कक्षबाट नियन्त्रणमा लिएका छन्। प्रधानसम्पादक मातृका पौडेलले समाचारको स्रोत खोजिएको बताएका छन्।
३१-अक्टोबर-२०२६ १०:२५ AM
सादा पोसाकका प्रहरी दियो पोस्ट र नयाँ पत्रिकाको कार्यालय पुगेर पत्रकारसँग कुरा गर्न खोजेका छन् भने नेपाल प्रेसका पत्रकार विश्वमणि सुवेदी प्रहरी नियन्त्रणमा छन्।
३१-अक्टोबर-२०२६ १०:१८ AM
भुसालका अनुसार स्थानीय तहले तोकिएका १० क्षेत्रमा जग्गा वर्गीकरण गर्नुपर्ने भए पनि आठ तहले त्यसमा चासो देखाएका छैनन्।
भूउपयोग नियमावली, २०७९ कार्यान्वयनमा आएपछि २०७९ माघ २ गतेदेखि जग्गा वर्गीकरण अनिवार्य गरिएको कार्यालयले जनाएको छ। वर्गीकरण सम्पन्न गरेका स्थानीय तहमा समेत भूउपयोग परिषद्को निर्णयअनुसार प्रत्येक कित्ताको जग्गाधनी श्रेस्ता, पूर्जा र नक्सामा विवरण अद्यावधिक गरेपछि मात्र सेवा प्रवाह गरिने व्यवस्था छ।
कार्यालयका अनुसार स्थानीय तहबाट सम्बन्धित जग्गाको भूउपयोग वर्गीकरण खुल्ने गरी सिफारिस आएपछि मात्र लिखत रजिस्ट्रेसन पास, बैंक तथा वित्तीय संस्थाको रोक्का, नामसारी र अन्य निवेदनसम्बन्धी सेवा उपलब्ध गराइन्छ।
स्थानीय तहले तोकिएको मापदण्डअनुसार जग्गालाई कृषि, आवासीय, व्यावसायिक, औद्योगिक, खानी तथा खनिज, वन, नदी तथा खोला, ताल तथा सिमसार, सार्वजनिक उपयोग र सांस्कृतिक तथा पुरातात्विक महत्त्वका क्षेत्रमा वर्गीकरण गर्नुपर्नेछ। नेपाल सरकारले आवश्यकताअनुसार तोकेका अन्य क्षेत्रसमेत वर्गीकरण गर्नुपर्ने कार्यालय प्रमुख भुसालले बताए।
यसअघि तत्कालीन भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालयले २०८० जेठ २७ गते जग्गा वर्गीकरणपछि मात्र घरजग्गा कारोबार गर्न पाइने भन्दै रोक लगाएको थियो। त्यसको सात महिनापछि काभ्रेपलाञ्चोकमा कारोबार खुलाइएको भए पनि पछिल्लो समयसीमासम्म आठ स्थानीय तहले वर्गीकरण पूरा गर्न सकेनन्।
कारोबारमा रोक लाग्नुअघि नामसारी, व्यक्तिगत दृष्टिबन्धक, अंशबण्डाअन्तर्गत पूरा कित्ता, पूरा कित्ताको पास, छोडपत्र र सगोलनामाजस्ता सीमित कारोबार मात्र हुँदै आएका थिए।
जग्गाको कारोबार प्रभावित हुँदा मालपोत कार्यालयमार्फत राज्यले प्राप्त गर्ने करोडौँ रुपैयाँ राजस्वसमेत घटिरहेको जनाइएको छ।
जिल्ला लेखापढी कानुन व्यवसायी सङ्घले सबै स्थानीय तहलाई समयमै जग्गाको भूवर्गीकरण सम्पन्न गर्न आग्रह गर्दै ज्ञापनपत्रसमेत बुझाएको थियो।
नियमावलीमा स्थानीय सरकारले जग्गाको भूवर्गीकरण गर्न नसके प्रदेश सरकारले वर्गीकरण गर्ने व्यवस्था पनि छ।