तादी–देविघाटमा तयारी भइरहेको तथा बेत्रावतीमा काम सुरु भएको उनले बताए। थप २० स्थानमा बेलिब्रिज निर्माणका लागि सम्भाव्यता अध्ययन भइरहेको छ।
मुग्लिङ–नारायणगढ सडकको बाढीबाट क्षतिग्रस्त कृष्णभीर खण्ड भद्रभित्र मर्मत गरी सञ्चालनमा ल्याउने तयारी रहेको पनि प्रधानमन्त्री शाहले बताए।
पहिचान नखुलेका शवको डीएनए सुरक्षित
प्रधानमन्त्री शाहले पहिचान नखुलेका शवलाई कानुनी तथा वैज्ञानिक प्रक्रिया पूरा गरी सुरक्षित रूपमा व्यवस्थापन गरिएको बताएका छन्।
भविष्यमा पहिचान गर्न सकिने गरी डीएनए नमुना तथा अन्य पहिचान सामग्री सुरक्षित राखिएको छ। पहिचान खुलेका शव भने परिवारलाई बुझाउने कार्य भइरहेको छ।
हालसम्म फेला परेका १ हजार ११४ शवमध्ये ९५ जनाको पहिचान भई आफन्तले शव बुझेको प्रधानमन्त्री शाहले बताए।
सरकारको आलोचनाको जवाफ
प्रधानमन्त्री शाहले सरकारको विपद् प्रतिकार्यबारे उठेका विभिन्न प्रश्नको पनि जवाफ दिएका छन्।
पहिले नै बाढीको चेतावनी किन दिन सकिएन भन्ने प्रश्नमा उनले उक्त घटना पूर्वानुमान क्षमताभन्दा बाहिरको रहेको बताए। बाढीबारे जानकारी पाएलगत्तै सुरक्षाकर्मीलाई बस्तीमा सचेत गराउन परिचालन गरिएको र त्यसमध्ये केही सुरक्षाकर्मी नै पछि सम्पर्कविहीन भएको उनले बताए।
शव व्यवस्थापनसम्बन्धी आलोचनाबारे प्रधानमन्त्री शाहले पहिचान नखुलेका शवलाई कानुनी तथा वैज्ञानिक प्रक्रिया पूरा गरेपछि मात्र व्यवस्थापन गरिएको बताए। भविष्यमा डीएनए परीक्षणमार्फत पहिचान गर्न सकिने गरी आवश्यक सामग्री सुरक्षित राखिएको उनको भनाइ थियो।
विदेशी सहायता स्वीकार गर्ने विषयमा सरकारले सुरुदेखि नै विभिन्न देशसँग समन्वय गरेको तथा सहायता स्वीकार गर्ने प्रक्रियालाई आवश्यकताअनुसार छोटो बनाउने प्रयास गरेको उनले बताए।
प्रभावित जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङभित्रको उद्धार कार्य पनि तीव्र बनाइएको उनले बताए। नेपाली सेनाको नेतृत्वमा अन्तर्राष्ट्रिय विशेषज्ञसहितका टोलीले सुरुङ तथा अन्य दुर्गम क्षेत्रमा खोज तथा उद्धार जारी राखेको उनको भनाइ थियो।
संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीच समन्वय नभएको भन्ने आलोचना पनि प्रधानमन्त्री शाहले अस्वीकार गरे। उनले सुरुदेखि नै प्रदेश र स्थानीय सरकारसँग निरन्तर संवाद र समन्वय भइरहेको बताए।
हिमालय क्षेत्रमा भएको हिउँ–ढुंगा हिमपहिरोबाट विपद्
विपद्को कारणबारे प्रधानमन्त्री शाहले विज्ञहरूले रसुवाको भोटेकोशी बाढीलाई यस क्षेत्रकै सबैभन्दा ठूलो विपद्मध्ये एक मानेको बताए। हिमालय क्षेत्रमा भएको हिउँ र ढुंगाको हिमपहिरोबाट यो विपद् निम्तिएको विज्ञहरूको निष्कर्ष रहेको उनले बताए।
यस घटनाले जलवायु परिवर्तनसँग सम्बन्धित जोखिम बढ्दै गएको देखाएको उल्लेख गर्दै प्रधानमन्त्री शाहले जलवायु परिवर्तनको असर न्यूनीकरण विश्व समुदायको साझा जिम्मेवारी भएको बताए।
हराइरहेका व्यक्तिको खोजी, घाइतेको उपचार तथा विस्थापितको अस्थायी र दीर्घकालीन पुनःस्थापना कार्य निरन्तर जारी रहने प्रधानमन्त्री शाहले बताए।
उनले उद्धार तथा राहत कार्यमा खटिएका सुरक्षाकर्मी, कर्मचारी, मन्त्री, प्रदेश तथा स्थानीय सरकार, राजनीतिक दल, जनप्रतिनिधि, स्थानीयवासी, स्वयंसेवी संस्था, नागरिक, मित्रराष्ट्र, अन्तर्राष्ट्रिय संस्था तथा अन्य सबैप्रति आभार व्यक्त गरेका छन्।
