काठमाडौं, ७ सेप्टेम्बर २०२६ — नेपाली कांग्रेसले १५औँ महाधिवेशनको तयारीका क्रममा क्रियाशील सदस्यतासम्बन्धी महत्वपूर्ण विवाद समाधान गरे पनि पार्टीको नेतृत्व र संगठनात्मक संरचनालाई लिएर देखिएको आन्तरिक कलह तत्काल अन्त्य हुने संकेत देखिएको छैन।
आइतबार बसेको कांग्रेसको कार्यसम्पादन समिति बैठकले प्राविधिक कारणले अद्यावधिक हुन नसकेका तर क्रियाशील सदस्यता नवीकरण गरेका सदस्यलाई १५औँ महाधिवेशनको प्रक्रियामा सहभागी गराउने निर्णय गरेको छ।
पार्टी प्रवक्ता देवराज चालिसेका अनुसार पार्टी अनुशासन उल्लङ्घन गरेका, पार्टी परित्याग गरेका र निधन भएका व्यक्तिबाहेक नवीकरण भए पनि अद्यावधिक हुन बाँकी रहेका सबै क्रियाशील सदस्यले महाधिवेशनको प्रक्रियामा भाग लिन पाउनेछन्।
यस निर्णयले क्रियाशील सदस्यतासम्बन्धी एउटा प्रमुख प्राविधिक समस्या समाधान गरे पनि पार्टीभित्रका तीन प्रमुख समूहबीचको शक्ति संघर्ष भने कायमै छ। नेतृत्व, केन्द्रीय समितिको संरचना र १५औँ महाधिवेशन कसरी अघि बढाउने भन्ने विषयमा नेताहरूबीच अझै सहमति जुट्न सकेको छैन।
कार्यसम्पादन समिति बैठकअघि सभापति गगन थापाले शनिबार साँझ निवर्तमान कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्का तथा आइतबार नेता डा. शेखर कोइरालासँग भेट गरेका थिए। ती भेटपछि बसेको बैठकले नवीकरण भएका सदस्यको अद्यावधिक अनिवार्य गर्ने यसअघिको व्यवस्था परिवर्तन गरे पनि अन्य मागका विषयमा ठोस निर्णय गर्न सकेन।
खड्का निकट निवर्तमान केन्द्रीय सदस्य श्यामकुमार घिमिरेले कुनै एक व्यक्ति वा समूहसँग मात्रै सहमति गरेर पार्टीभित्रको विवाद समाधान नहुने बताए। उनका अनुसार सहमतिका लागि देउवा पक्षको चुनदेवीस्थित सम्पर्क कार्यालय र सानेपास्थित पार्टी कार्यालयबीच समझदारी आवश्यक छ।
नेपाली कांग्रेसका पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवाले आफ्नो पक्षले पार्टीको आधिकारिकता, ‘रुख’ चुनाव चिन्ह र झण्डा फिर्ता पाउने विश्वास व्यक्त गर्दै सर्वोच्चको पुनरावलोकनबाट अपेक्षा राखेका छन्।
०९-सेप्टेम्बर-२०२६ ०६:२६ PM
नेपाली कांग्रेसका पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा चुनदेवीस्थित पार्टी कार्यालयमा ‘सभापति’ लेखिएको नेमप्लेटसहित देखिए; गगन थापा नेतृत्वलाई मान्यता दिने निर्णयविरुद्ध देउवाको पुनरावलोकन प्रक्रिया सर्वोच्च अदालतमा जारी छ।
२३-अगस्ट-२०२६ ०८:३६ PM
कांग्रेस सभापति गगन थापाले आर्थिक अनियमितताको आरोप अस्वीकार गर्दै इनाम सापकोटासँग जोडिएको अडियोको निष्पक्ष छानबिन मागेका छन्। ओलीसँगको भेट औपचारिक भएको उनको भनाइ छ।
०५-नोभेम्बर-२०२६ ०४:५२ PM
नेपाली कांग्रेसका सहमहामन्त्री अजयबाबु शिवाकोटीले सरकारले आफूलाई पक्राउ गर्न प्रहरी परिचालन गरेको दाबी गर्दै सरकारी दबाबका बाबजुद काठमाडौँ आउने बताएका छन्।
०५-नोभेम्बर-२०२६ १२:३८ PM
नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले देशभरका नागरिक र पार्टी कार्यकर्तासँग संवाद गर्ने योजना सुनाउँदै संगठनात्मक सुधार, सुशासन र जवाफदेहितामा जोड दिएका छन्।
१६-अक्टोबर-२०२६ ०२:११ PM
नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा खुला केन्द्रीय सदस्यतर्फ चिरिबाबु महर्जन ४ हजार १४९ मतसहित अगाडि छन्। निष्कल राई दोस्रो र इन्द्रबहादुर बानियाँ तेस्रो स्थानमा छन्।
१५-अक्टोबर-२०२६ १२:१९ PM
घिमिरेले १४औँ महाधिवेशनबाट निर्वाचित भएर पनि हाल केन्द्रीय समितिबाट बाहिर रहेका १११ जनालाई पुनः केन्द्रीय सदस्य बनाउनुपर्ने माग रहेको बताए। साथै, निर्वाचनसँग सम्बन्धित सबै समितिमा दुवै पक्षको सन्तुलित प्रतिनिधित्व हुनुपर्ने र निर्णय बहुमतका आधारमा नभई सहमतिका आधारमा गरिनुपर्ने उनको भनाइ छ।
डा. शेखर कोइराला पक्षले पनि पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवासहित सबै पक्षबीच सहमति हुनुपर्नेमा जोड दिएको छ।
कोइराला पक्षीय निवर्तमान सहमहामन्त्री बद्री पाण्डेका अनुसार कोइरालाले सभापति थापासँग देउवासहित सबै पक्षलाई समेटेर पार्टी एकता कायम गर्नुपर्ने धारणा राखेका छन्। देउवालाई बाहिर राखेर गरिने सहमतिले पार्टीलाई पूर्ण रूपमा एकताबद्ध राख्न नसक्ने कोइरालाको धारणा रहेको पाण्डेले बताए।
पाण्डेका अनुसार उक्त प्रस्तावप्रति सभापति थापा सकारात्मक छन्। साथै, १५औँ महाधिवेशनका लागि बन्ने आयोजक समितिको संयोजक डा. कोइराला बन्ने भन्ने चर्चामा सत्यता नरहेको उनले बताए।
पाण्डेले विशेष महाधिवेशनबाट आएको केन्द्रीय समिति र १४औँ महाधिवेशनबाट निर्वाचित समितिलाई तत्काल एकीकरण गर्न नसकिने अवस्थामा बीचको बाटोबाट सहमति खोज्न ‘महाधिवेशन आयोजक समिति’ गठन गर्ने प्रस्ताव कोइरालाले राखेको बताए। तर कोइराला आफैं संयोजक बन्ने प्रस्ताव भने नरहेको उनको भनाइ छ।
पाण्डेका अनुसार पार्टी कसरी अघि बढ्ने भन्ने विषयमा डा. कोइरालाले पूर्वसभापति देउवासँग भेटेर छलफल गर्नेछन्।
कोइराला पक्षीय अर्का नेता तथा निवर्तमान केन्द्रीय सदस्य सञ्जय गौतमले पनि देउवालाई बाहिर राखेर सहमति हुन नसक्ने कोइरालाको धारणा रहेको बताए। उनका अनुसार उक्त विषय सभापति थापासँग राखिसकिएको छ र थापाले पार्टीभित्र छलफल गर्ने बताएका छन्।
यता, देउवा पक्ष भने १४औँ महाधिवेशनबाट निर्वाचित नेतृत्वकै आधारमा १५औँ महाधिवेशन हुनुपर्ने अडानमा छ। देउवा पक्षीय नेता डा. प्रकाशशरण महतले पूर्वसभापति देउवाकै नेतृत्वमा १५औँ महाधिवेशन हुनुपर्ने आफूहरूको धारणा यथावत् रहेको बताए।
महतले नवीकरण भएका सदस्यलाई महाधिवेशन प्रक्रियामा सहभागी गराउने निर्णय भइसकेपछि त्यसलाई पुनरावलोकन गर्नुपर्ने कारणसमेत नरहेको बताए।
यसबीच, १४औँ महाधिवेशनबाट केन्द्रीय सदस्य निर्वाचित भए पनि विशेष महाधिवेशनपछि केन्द्रीय समितिबाट बाहिर रहेका १११ जनालाई पुनः केन्द्रीय सदस्य बनाउने विषयमा संस्थापन पक्षले कुनै निर्णय गरेको छैन। कार्यसम्पादन समितिमा इतर समूहलाई प्रतिनिधित्व गराउने विषयमा पनि सहमति भएको छैन।
त्यसबाहेक १५औँ महाधिवेशन कसको नेतृत्वमा आयोजना गर्ने भन्ने प्रश्न पनि कांग्रेसभित्र विवादको प्रमुख विषय बनेको छ।
गत २७ देखि ३० डिसेम्बरसम्म तत्कालीन केन्द्रीय समितिभित्र असहमति हुँदाहुँदै महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्माको अगुवाइमा विशेष महाधिवेशन आयोजना भएपछि कांग्रेसको आन्तरिक विवाद सुरु भएको थियो। त्यसयता पार्टीभित्र सहमति कायम गर्ने प्रयास हुँदै आए पनि विवादले अझै निकास पाउन सकेको छैन।