कागलाई पूजा र मीठा परिकार चढाउँदै देशभर काग तिहार मनाइँदै

काठमाडौँ, नोभेम्बर ७, २०२६ — कागको पूजा आराधना गरी मीठा परिकार खुवाउने परम्परासहित शनिबार देशभर काग तिहार मनाइँदैछ। यससँगै नेपाली हिन्दूहरूको पाँचदिने यमपञ्चक अर्थात् तिहार पर्व सुरु भएको छ।

काग तिहारका दिन बिहानै घरआँगन, कौसी तथा छतमा कागका लागि खानेकुरा राख्ने चलन छ। हिन्दू धार्मिक मान्यताअनुसार कागलाई यमराजको सन्देशवाहक मानिन्छ। त्यसैले कागलाई मिठा परिकार चढाएर पूजा गर्दा शुभ समाचार प्राप्त हुने र परिवारमा दुःख तथा अनिष्ट नआउने धार्मिक विश्वास रहिआएको छ।

कार्तिक कृष्ण त्रयोदशीका दिन मनाइने काग तिहार यस वर्ष नोभेम्बर ७ अर्थात् कार्तिक २१ गते परेको हो। नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अध्यक्ष डा. पुरुषोत्तम भट्टराईले धार्मिक शास्त्रअनुसार त्रयोदशीको बिहान काग तिहार मनाउनुपर्ने भएकाले शनिबारका लागि यसको निर्णय गरिएको राष्ट्रिय समाचार समिति (रासस) लाई जानकारी दिएका छन्।

यस अवसरमा कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका–१ स्थित कागेश्वरी महादेव मन्दिरमा विशेष पूजा आयोजना गरिएको छ। काठमाडौँको हनुमानढोकास्थित कागेश्वरी मन्दिरमा पनि कागको विशेष पूजा गरिँदैछ।

नेपाली समाजमा कागलाई धार्मिक तथा सांस्कृतिक रूपमा विशेष महत्त्व दिइन्छ। काग कराउनुलाई कुनै समाचार वा सन्देशसँग जोडेर हेर्ने परम्परासमेत छ। काग तिहारका दिन आफ्ना लागि भोजन गर्नुअघि कागलाई खानेकुरा दिने चलनले मानिस र चराचुरुङ्गीबीचको सम्बन्धलाई समेत स्मरण गराउँछ।

तिहार पर्व यमराजसँग सम्बन्धित धार्मिक मान्यतामा आधारित छ। यस अवधिमा यमराजले मानिसका कर्मअनुसार न्याय गर्ने र असल कर्म गर्नेलाई संरक्षण गर्ने धार्मिक विश्वास रहिआएको छ। यमराज र उनकी बहिनी यमुनासँग सम्बन्धित कथालाई पनि तिहारका विभिन्न परम्परा र अन्तिम दिन मनाइने भाइटीकासँग जोडेर व्याख्या गरिन्छ।