काठमाडौं, १२ भदौ २०८३ — नेपालमा शुक्रबार जनै पूर्णिमा मनाइँदैछ। श्रावण शुक्ल पूर्णिमाका दिन मनाइने यो पर्व धार्मिक अनुष्ठानसँगै पारिवारिक सम्बन्ध, सामुदायिक परम्परा र सांस्कृतिक विविधतासँग जोडिएको महत्वपूर्ण पर्व हो। यस वर्ष जनै पूर्णिमा १२ भदौ २०८३ अर्थात् २८ अगस्ट २०२६ मा परेको छ। विभिन्न समुदायमा यसै दिन रक्षा बन्धन, ऋषितर्पणी र क्वाँटी पुन्हीका रूपमा पनि मनाइन्छ।
जनै पूर्णिमाको प्रमुख परम्परामध्ये ब्राह्मण र क्षेत्री समुदायका पुरुषले नयाँ जनै धारण गर्नु हो। धार्मिक विधिअनुसार स्नान तथा अन्य कर्म पूरा गरेपछि पुरानो जनै फेरेर नयाँ जनै लगाइन्छ। यसलाई शुद्धीकरण, धार्मिक अनुशासन र नवीकरणको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ।
तर जनै पूर्णिमा केवल जनै फेर्ने पर्वमा सीमित छैन। नेपालका विभिन्न समुदायमा यस दिन हातमा पहेँलो वा रातो रक्षा डोरो बाँध्ने चलन छ। यस्तो डोरोलाई सुरक्षा, शुभकामना र आध्यात्मिक संरक्षणको प्रतीक मानिन्छ।
जनै पूर्णिमालाई ऋषितर्पणी पनि भनिन्छ। यस दिन हिन्दू परम्परामा ज्ञान र आध्यात्मिक परम्पराका स्रोतका रूपमा सम्मान गरिने ऋषिहरूप्रति श्रद्धा व्यक्त गर्दै विभिन्न धार्मिक कर्म तथा तर्पण गर्ने चलन छ।
काठमाडौं उपत्यकाका नेवार समुदायले जनै पूर्णिमालाई गुन्हु पुन्हीका रूपमा मनाउँछन्। यस दिनको प्रमुख विशेषतामध्ये विभिन्न प्रकारका गेडागुडी तथा टुसाएका दानाबाट बनाइने क्वाँटी खानु हो। क्वाँटी यस पर्वसँग जोडिएको विशेष परिकारका रूपमा स्थापित छ।
