काठमाडौँ, नोभेम्बर ५, २०२६ — सेयर बजारलाई सम्भावित साइबर आक्रमणबाट सुरक्षित राख्ने उद्देश्यले नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) ले नयाँ सूचना प्रविधि (आईटी) नीति लागू गरेको छ।
गत सेप्टेम्बर २१ मा सेयर बजारको पूर्वाधारमा भएको र्यानसमवेयर आक्रमणका कारण कारोबार प्रभावित भएपछि बोर्डले डिजिटल सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राख्दै नयाँ नीति ल्याएको हो। उक्त दिन डेटा सेन्टरमा भएको साइबर आक्रमणका कारण सेयर बजार बन्द गर्नुपरेको थियो।
भविष्यमा यस्ता घटनाले सेयर कारोबार अवरुद्ध हुन नदिन नीतिमार्फत डिजिटल सुरक्षालाई प्राथमिकता दिइएको बोर्डले जनाएको छ। बुधबारदेखि कार्यान्वयनमा आएको नीतिले धितोपत्र बजारका विभिन्न सरोकारवालासँग सम्बन्धित सूचना प्रविधि सुरक्षा र नयाँ प्रविधिका विषय समेटेको छ।
नीतिमा अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यासअनुसार मानकीकृत विपद् पुनःस्थापना प्रणाली स्थापना र सञ्चालन गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ। यसले कारोबार प्रणाली, राफसाफ तथा फर्छ्योट संयन्त्र, केन्द्रीय निक्षेप प्रणाली, गोदाम र सम्बन्धित अभिलेखको दिगो, भरपर्दो तथा सुरक्षित सञ्चालन सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
सूचना प्रविधिको पूर्वाधार विकास र विस्तारमार्फत धितोपत्र तथा वस्तु विनिमय बजारको समग्र कार्यसम्पादनलाई प्रभावकारी, मापनयोग्य र जवाफदेही बनाउनु पनि नीतिको उद्देश्य रहेको बोर्डले जनाएको छ।
बोर्ड, बजार पूर्वाधार संस्थाहरू तथा बजार सहभागीले बाह्य सेवा प्रदायकमार्फत प्रयोग गर्ने सूचना प्रविधि सेवाहरूलाई स्पष्ट कानुनी तथा प्राविधिक दायरामा ल्याएर डिजिटल पूर्वाधारको सुरक्षा र विश्वसनीयता बढाउने नीति लिइएको छ।
सेबोनले सेप्टेम्बर २१ मा नेप्सेको कारोबार स्थगित गराउने प्राविधिक समस्याबारे छानबिन गर्न निर्देशन दिँदै सेप्टेम्बर २८ सम्म सुधारका सुझावसहित प्रतिवेदन मागेको छ।
२२-सेप्टेम्बर-२०२६ ०५:५४ PM
सरकारको २१ बुँदे पुँजी बजार पुनरुत्थान कार्ययोजना सार्वजनिक भएपछि नेपालको सेयर बजार ४८.५७ अंकले बढेर २,६३३.६२ पुग्यो भने कारोबार ८ अर्ब २९ करोड रुपैयाँ भयो।
१५-सेप्टेम्बर-२०२६ ०४:०६ PM
नेप्से बिहीबार १२.९५ अंकले घटेर २ हजार ६५२.५८ विन्दुमा बन्द भएको छ। कारोबार रकम ४ अर्ब ७२ करोडमा झर्दा विकास बैंक समूहमा सबैभन्दा ठूलो गिरावट आएको छ।
०५-नोभेम्बर-२०२६ ०५:१५ PM
नेप्से बुधबार १.४० अंकले बढेर बन्द भएको छ। कारोबार रकम ७ अर्ब ४३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ भने ९८ कम्पनीको सेयर मूल्य बढ्दा १७१ कम्पनीको घटेको छ।
०४-नोभेम्बर-२०२६ ०६:१८ PM
नेप्से सोमबार ३२.६५ अंकले घटेर २ हजार ६५७.५० अंकमा बन्द भएको छ। सबै १३ उपसमूह घट्दा दैनिक कारोबार रकम ७ अर्ब १८ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ।
०२-नोभेम्बर-२०२६ ०४:५२ PM
दसैँ बिदापछिको दोस्रो कारोबार दिन नेप्से ०.९४ अंकले बढेर २,६३०.७६ विन्दुमा बन्द भयो। कारोबार रकम ५ अर्ब ७९ करोड रुपैयाँ पुग्दा जलविद्युत् उपसूचक सबैभन्दा धेरै बढ्यो।
२७-अक्टोबर-२०२६ ०४:३८ PM
नीतिअनुसार बाह्य सेवा प्रदायकसँग गरिने सम्झौतामा सेवा स्तरसम्बन्धी सम्झौता, तथ्याङ्क सुरक्षा तथा गोपनीयताका व्यवस्था, दायित्वसम्बन्धी प्रावधान, लेखापरीक्षण तथा निरीक्षणको अधिकार र सेवा परिवर्तन वा अन्त्य गर्ने रणनीति समावेश गर्नुपर्नेछ।
सेयर बजारमा हुने साइबर सुरक्षा घटनाको अनुगमन, व्यवस्थापन र नियन्त्रण प्रभावकारी बनाउन एकीकृत साइबर घटना प्रतिवेदन पोर्टल स्थापना गर्ने प्रस्ताव पनि नीतिमा गरिएको छ।
बजारका महत्वपूर्ण पूर्वाधार तथा व्यवसायले सेवा निरन्तरता योजना र विपद् पुनःस्थापना योजना अनिवार्य रूपमा तयार गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ। यसबाट आकस्मिक अवस्थामा बजार सञ्चालनमा पर्ने अवरोध कम गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।
बोर्डले हाल सञ्चालनमा रहेको डेटा सेन्टरलाई आधार बनाएर बजार पूर्वाधार संस्था तथा बजार सहभागीको सहभागितामा साझा डेटा सेन्टर स्थापना गर्ने योजना पनि अघि सारेको छ।
त्यसैगरी, सूचना प्रविधिको प्रयोगमार्फत संस्थागत कार्यसम्पादन सुधार गर्ने र ‘ई-सेबोन’ अवधारणा विकास गर्ने योजना नीतिमा समेटिएको छ।