क्यालिफोर्निया, अमेरिका, ९ सेप्टेम्बर २०२६ — ओपनएआईले आफ्नो आन्तरिक कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रणालीले करिब ९० वर्षदेखि समाधान हुन नसकेको ‘नाभियर–स्टोक्स अस्तित्व तथा स्मूथनेस’ समस्याको समाधान प्रस्तुत गरेको जनाएको छ। कम्पनीका अनुसार करिब १० हजार एआई एजेन्टलाई समन्वय गरी प्रयोग गरिएको प्रणालीले करिब ८८ घण्टामा उक्त परिणाम निकालेको हो।
ओपनएआईले ८ सेप्टेम्बरमा सार्वजनिक गरेको अनुसन्धानअनुसार यो उपलब्धि क्ले म्याथमेटिकल इन्स्टिच्युटले तोकेका सात ‘मिलेनियम प्राइज’ गणितीय समस्यामध्ये एकसँग सम्बन्धित छ। कम्पनीका अनुसार यसको आन्तरिक प्रणालीले नाभियर–स्टोक्स समीकरणअन्तर्गत तीन-आयामिक तरल पदार्थको गतिशीलतामा सीमित समयभित्र ‘सिङ्गुल्यारिटी’ विकास हुन सक्ने देखाउने विश्लेषणात्मक प्रमाण तयार गरेको छ। कम्पनीले उक्त प्रमाणको औपचारिक रूप ‘लिन’ नामक गणितीय प्रमाण परीक्षण गर्ने प्रोग्रामिङ भाषामा पनि तयार गरेको छ।
नाभियर–स्टोक्स समीकरणले तरल पदार्थ कसरी चल्छ भन्ने गणितीय रूपमा वर्णन गर्छ। यसको प्रयोग विमान डिजाइन, मौसम पूर्वानुमान तथा रक्तप्रवाहको अध्ययनजस्ता क्षेत्रमा हुन्छ। करिब नौ दशकदेखि अनुत्तरित मुख्य प्रश्न भनेको तीन-आयामिक तरल पदार्थको सहज अर्थात् ‘स्मूथ’ गति सधैँ कायम रहन्छ कि सीमित समयमै ‘सिङ्गुल्यारिटी’ उत्पन्न हुन्छ भन्ने हो। सिङ्गुल्यारिटी भन्नाले सीमित समयभित्र तरल पदार्थको वेगजस्ता परिमाण अनन्ततर्फ बढ्ने अवस्था बुझिन्छ।
ओपनएआईका अनुसार कम्पनीले अगस्ट २८ देखि नयाँ आन्तरिक एआई मोडलको प्रशिक्षण सुरु गरेको थियो। सेप्टेम्बर १ मा दुई वटा मिलेनियम प्राइज समस्या समाधान भएको हल्ला सुनेपछि कम्पनीले आफ्नो नयाँ मोडलको क्षमता परीक्षण गर्न खुला रहेका विभिन्न समस्यामा एआई एजेन्ट परिचालन गर्ने निर्णय गरेको थियो। त्यसक्रममा नाभियर–स्टोक्स समस्या सबैभन्दा महत्वपूर्ण लक्ष्य बनेपछि कम्पनीले त्यसतर्फ थप कम्प्युटिङ स्रोत केन्द्रित गरेको थियो।
नाभियर–स्टोक्स समस्यामा काम गर्ने समूहमा करिब १० हजार एआई एजेन्ट एकैपटक परिचालित थिए। ओपनएआईका अनुसार एजेन्टहरूले एकअर्कासँग लाखौँ सन्देश आदानप्रदान गर्दै विभिन्न गणितीय विधि परीक्षण गरेका थिए। त्यसपछि कोडेक्सको प्रयोगमार्फत विभिन्न समूहबाट प्राप्त उपयोगी निष्कर्षलाई एकीकृत गरिएको थियो। पहिलो एजेन्ट परिचालन भएको करिब ८८ घण्टापछि सेप्टेम्बर ५ मा समाधान प्राप्त भएको कम्पनीले जनाएको छ। प्रमाणलाई ‘लिन’ मा औपचारिक रूपमा रूपान्तरण र परीक्षण गर्न थप १७ घण्टा लागेको थियो, जसमा जीपीटी–६ एस्ट्राको प्रयोग गरिएको थियो।
