काठमाडौं, २३ अगस्ट २०२६ — धेरै नेपालीका लागि अहिले विदेश जाने प्रश्न केवल इच्छा वा व्यक्तिगत रोजाइको विषय रहेन। प्रश्न यो पनि बन्न थालेको छ—नेपालमै बसेर सुरक्षित, सम्मानजनक र आर्थिक रूपमा सम्भावनायुक्त जीवन निर्माण गर्न कति सम्भव छ?
हरेक वर्ष हजारौं युवा भाषा परीक्षा, प्रवेश परीक्षा, रोजगारीका अन्तर्वार्ता र भिसा प्रक्रियाको तयारी गर्छन्। कोही उच्च शिक्षा हासिल गर्न विदेशिन्छन् भने धेरै रोजगारीका लागि बाहिर जान्छन्। गन्तव्य फरक भए पनि उनीहरूको चाहना प्रायः एउटै हुन्छ—राम्रो आम्दानी, रोजगारीको अवसर, करियर विकास र आर्थिक रूपमा सुरक्षित भविष्य।
यसको अर्थ नेपाली युवाले आफ्नो देशप्रति विश्वास गुमाइसके भन्ने होइन। तर यसले एउटा असहज प्रश्न भने उठाउँछ—के नेपालले आफ्ना युवालाई देशमै बस्न पर्याप्त कारण दिन सकेको छ?
उपलब्ध तथ्यांकले वैदेशिक रोजगारी र बसाइँसराइ नेपालको आर्थिक तथा सामाजिक संरचनामै गहिरोसँग जोडिएको देखाउँछन्। विश्व बैंकका अनुसार सन् २०२१ सम्म नेपालको कुल जनसंख्याको ७ प्रतिशतभन्दा बढी मानिस विदेशमा बसिरहेका थिए र उनीहरूमध्ये धेरै रोजगारीको खोजीमा बाहिरिएका थिए। अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) ले पनि २०२६ को आफ्नो विश्लेषणमा सीमित घरेलु अवसरका कारण विशेषगरी युवाका लागि बाह्य बसाइँसराइ प्रमुख विकल्प बनेको उल्लेख गरेको छ।
पछिल्ला तथ्यांकले पनि यसको निरन्तरता देखाउँछन्। आर्थिक वर्ष २०२५/२६ को पहिलो छ महिनामा २,०६,८०७ नेपाली श्रमिकले पहिलोपटक वैदेशिक रोजगारीका लागि श्रम स्वीकृति लिएका थिए भने १,९४,७३३ जनाले पुनः प्रवेशका लागि स्वीकृति लिएको नेपाल राष्ट्र बैंकले जनाएको छ।
