काठमाडौँ, सेप्टेम्बर १९, २०२६ — नेपाल राष्ट्र बैंकका कार्यकारी निर्देशक तथा प्रवक्ता गुरुप्रसाद पौडेलले नेपालमा सम्पत्ति तथा धितोमा आधारित कर्जा प्रणालीका कारण परियोजना आधारित वित्तपोषण निरुत्साहित भएको बताएका छन् ।
काठमाडौँमा अर्थको अर्थले आयोजना गरेको ‘बैंकिङ क्षेत्रका विद्यमान चुनौती र अर्थतन्त्र’ विषयक कार्यक्रममा बोल्दै पौडेलले नेपालमा प्रवाह हुने कुल कर्जाको करिब ६७ प्रतिशत हिस्सा स्थिर सम्पत्ति वा धितोमा आधारित रहेको बताएका हुन् ।
उनका अनुसार सम्पत्तिको धितोमा कर्जा दिन सकिने भएपछि बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले परियोजनाको सम्भाव्यता, जोखिम र नवीनताका आधारमा कर्जा प्रवाह गर्न कम प्रोत्साहन पाउने गरेका छन् । सम्पत्तिको ब्याकअपमा कर्जा दिन सकिने अवस्थामा बैंकहरूले जोखिम लिएर नवीन परियोजनामा लगानी गर्न हिच्किचाउने उनको भनाइ छ ।
पौडेलले नेपालको वित्तीय प्रणालीलाई सम्पत्ति धितोमा आधारित वित्तपोषणबाट परियोजना आधारित वित्तपोषणतर्फ लैजानुपर्ने र बैंकहरूलाई परियोजनाको जोखिम मूल्याङ्कन तथा व्यवस्थापनमा सक्षम बनाउनुपर्नेमा जोड दिए ।
उनले बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले पछिल्लो समय कर्जा विस्तार र कर्जा असुली दुवैमा चुनौती भोगिरहेको बताए । साना कर्जा लिनेहरूले कर्जा तिर्नुपर्दैन भन्ने धारणा विकास हुँदा कर्जा दिने र लिने दुवै पक्षमा समस्या सिर्जना भएको उनको भनाइ छ ।
नेपालको अर्थतन्त्रका लागि साना तथा मझौला व्यवसायमा जाने कर्जा महत्वपूर्ण रहेको उनले बताए । उनका अनुसार हजारौँ घरेलु तथा साना उद्योगका लागि १० लाखदेखि १५ लाख रुपैयाँसम्मको कर्जा पर्याप्त हुन सक्छ । तर कर्जा असुलीमा देखिएका समस्याका कारण बैंकहरू यस्तो कर्जा प्रवाह गर्न केही हदसम्म अनिच्छुक देखिएको उनले बताए ।
एनपीएलमा आज काठमाडौं गोर्खाज र सुदूरपश्चिम रोयल्सबीच पहिलो खेल हुँदैछ। दोस्रो खेलमा चितवन राइनोजले जनकपुर बोल्ट्ससँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ।
१३-नोभेम्बर-२०२६ १०:५२ AM
चारवटा जहाज खरिद गर्न नेपाल वायुसेवा निगमले लिएको सरकारको जमानतसहितको ऋण दायित्व ५५ अर्ब ९२ करोड पुगेको छ। यसमा साँवा र ब्याज समावेश छन्।
१०-नोभेम्बर-२०२६ ११:२० AM
एनपीएल २०२६ मा आज कीर्तिपुरमा सुदूरपश्चिम रोयल्स र जनकपुर बोल्ट्स भिड्दैछन्। दुवै टोली प्लेअफ सम्भावना बलियो बनाउन महत्वपूर्ण जितको खोजीमा छन्।
१०-नोभेम्बर-२०२६ १०:५२ AM
चालु आर्थिक वर्षको पहिलो तीन महिनामा नेपालले ११ करोड ६८ लाख रुपैयाँका ३४ लाख २० हजार थान तास आयात गरेको छ। यसबाट ७ करोड ७ लाख राजस्व संकलन भएको छ।
०९-नोभेम्बर-२०२६ ०४:४६ PM
युवराज सामराको शतकमा पोखरा एभेन्जर्सले एनपीएलमा कर्णाली याक्सलाई ६३ रनले हराउँदै पहिलो जित निकालेको छ। पोखराले चार खेलको हारको शृङ्खला अन्त्य गरेको छ।
०९-नोभेम्बर-२०२६ ०४:३८ PM
एनपीएलमा सोमबार कीर्तिपुरमा दुई खेल हुँदैछन्। पहिलो खेलमा कर्णाली याक्सले पोखरा एभेन्जर्ससँग खेल्नेछ भने दोस्रोमा चितवन राइनोजले काठमाडौं गोर्खाजको सामना गर्नेछ।
०९-नोभेम्बर-२०२६ १०:३३ AM
कर्जा असुलीका क्रममा स्थानीय तहबाट चार किल्ला प्रमाणित गर्न नदिने तथा सूचना र नोटिस जारी गर्न पर्याप्त सहयोग नहुने लगायतका समस्याले पनि असुली प्रभावित भइरहेको पौडेलले बताए । कर्जा असुली कमजोर हुँदा त्यसको प्रभाव नयाँ कर्जा प्रवाहमा समेत पर्ने र बैंकहरूको निष्क्रिय कर्जा बढ्न सक्ने उनले उल्लेख गरे ।
यद्यपि नेपालको बैंकिङ क्षेत्रको वित्तीय अवस्था तुलनात्मक रूपमा बलियो रहेको पौडेलले बताए । उनका अनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको क्यापिटल एडिक्वेसी रेसियो करिब ९.७ प्रतिशत छ, जुन नियामकीय न्यूनतम करिब ८.५ प्रतिशतभन्दा माथि हो । पछिल्ला चार–पाँच वर्षमा भने बैंक तथा वित्तीय संस्थाको सम्पत्तिको गुणस्तरमा दबाब बढेको उनले बताए ।
पौडेलका अनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाको ग्रस निष्क्रिय कर्जा अनुपात करिब ५.५ देखि ६ प्रतिशतको हाराहारीमा पुगेको छ भने नेट निष्क्रिय कर्जा अनुपात २ प्रतिशतभन्दा कम छ । बैंक तथा वित्तीय संस्थाले गरेको कर्जा नोक्सानी व्यवस्थापनले जोखिम धान्न सक्ने अवस्था रहेको उनले बताए ।
बैंक तथा वित्तीय संस्थामा रहेको गैरबैंकिङ सम्पत्ति व्यवस्थापनका लागि एसेट्स म्यानेजमेन्ट कम्पनी स्थापना गर्ने प्रक्रिया अघि बढाइएको पनि पौडेलले जानकारी दिए । उनका अनुसार प्रस्तावित कम्पनीको मस्यौदा तयार भइसकेको छ भने चालु आर्थिक वर्षको बजेटले पुस मसान्तभित्र कम्पनी स्थापना गर्ने लक्ष्य राखेको छ ।
बैंकिङ क्षेत्रका समस्या समाधान गर्न नियामक निकाय, अनुसन्धान निकाय तथा कानुन कार्यान्वयन गर्ने संस्थाबीच स्पष्टता र पारस्परिक समझदारी आवश्यक रहेको पौडेलले बताए । विगतमा तत्कालीन मापदण्डअनुसार प्रवाह गरिएका कर्जालाई अहिलेका मापदण्डबाट मात्र मूल्याङ्कन गर्दा बैंकिङ क्षेत्र र कर्जा प्रवाहमा नकारात्मक प्रभाव पर्न सक्ने उनले बताए ।
स्पष्ट नियमन, कर्जा असुलीका लागि अनुकूल वातावरण र परियोजना आधारित वित्तपोषणको विस्तार गर्न सके नेपालको बैंकिङ क्षेत्रमा कर्जा प्रवाहमा सुधार आउन सक्ने पौडेलको भनाइ छ ।