घरकी कामदार सुलिभानले आफूले लिजी र एबीलाई एकअर्कासँग आवाज उठाएको समेत नसुनेको बयान दिएकी थिइन्। अन्य साक्षीहरूले भने घरभित्र तनाव रहेको बताएका थिए। त्यसैले ऐतिहासिक अभिलेखले एकमतको तस्वीरभन्दा फरक–फरक विवरण प्रस्तुत गर्छ।
सिरिजले यही वास्तविक पारिवारिक विवादलाई हिंसाको स्पष्ट कारणका रूपमा धेरै विस्तार गरेको छ।
प्रुसिक एसिडको घटना वास्तविक आधारमा छ, तर सिरिजले परिवर्तन गरेको छ
प्रुसिक एसिड अर्थात् अत्यन्त विषालु पदार्थसँग सम्बन्धित प्रसंग वास्तविक घटनामा आधारित छ।
हत्याभन्दा केही समयअघि लिजीले औषधि पसलबाट प्रुसिक एसिड किन्न खोजेकी थिइन्। अनुसन्धानकर्ताहरूले यसलाई शंकास्पद माने पनि मुद्दाको सुनुवाइमा यसलाई प्रमाणका रूपमा प्रस्तुत गर्न सकिएन।
सिरिजले भने यस घटनालाई एन्ड्र्यु र एबीले बिग्रिएको ओइस्टर खाएपछि गम्भीर रूपमा बिरामी भएको असफल विषप्रयोगको घटनाका रूपमा नाटकीय बनाएको छ। नेटफ्लिक्सले पनि यो ऐतिहासिक घटनालाई परिवर्तन गरिएको उदाहरणका रूपमा उल्लेख गरेको छ।
त्यसैले विष किन्न खोजिएको घटना वास्तविक हो; सिरिजमा देखाइएको विषप्रयोगको घटना काल्पनिक रूपमा नाटकीय बनाइएको हो।
के लिजीले रगत लागेको लुगा जलाएकी थिइन्?
लुगा जलाइएको घटना पनि वास्तविक अभिलेखमा छ, तर त्यसको अर्थ विवादित छ।
एलिस रसेल नामकी साथीले हत्यापछि लिजीले एउटा लुगा जलाएको विषयमा बयान दिएकी थिइन्। तर एम्मा बोर्डेनले उक्त लुगा रगत लुकाउन नभई पुरानो, फोहोर र फिक्का भएकाले फाल्न खोजिएको बताएकी थिइन्।
नेटफ्लिक्सका अनुसार सिरिजले रसेलको विवरणलाई सत्यका रूपमा प्रस्तुत गर्छ र त्यसैले विवादित प्रमाणलाई थप निश्चित बनाउँछ।
नान्स ओ’निल वास्तविक थिइन्, तर उनले लिजीलाई मुद्दाका लागि प्रशिक्षण दिएकी थिइनन्
सिरिजमा जेसिका बार्डेनले कलाकार नान्स ओ’निलको भूमिका खेलेकी छन्।
ओ’निल वास्तवमै लिजीकी साथी बनेकी थिइन्, तर उनीहरूबीचको सम्बन्धको समय सिरिजमा देखाइएकोभन्दा फरक छ।
लिजीले ओ’निललाई सन् १९०४ मा भेटेकी थिइन्, सफाइ पाएको एक दशकभन्दा बढी समयपछि। तर सिरिजमा ओ’निललाई लिजीको हत्या मुद्दामा सार्वजनिक प्रस्तुति र रणनीतिमा सहयोग गर्ने व्यक्तिका रूपमा देखाइएको छ।
वास्तविक लिजीले मुद्दाका क्रममा आफ्नो सार्वजनिक छवि सावधानीपूर्वक प्रस्तुत गरेकी थिइन्, तर उनको कानुनी रणनीतिमा वकिलहरूको भूमिका थियो, ओ’निलको होइन। लिजीले आफैं अदालतमा साक्षीका रूपमा बयान दिएकी थिइनन्।
ओ’निलसँगको मित्रता वास्तविक हो। मुद्दामा उनको भूमिका भने काल्पनिक हो।
के लिजी र नान्सबीच प्रेम सम्बन्ध थियो?
लिजी र ओ’निलको वास्तविक सम्बन्धले लामो समयदेखि अड्कलबाजी जन्माएको छ।
सन् १९०४ मा भेटेपछि दुवै नजिक भएका थिए र उनीहरूको सम्बन्धबारे तत्कालीन समयमा पनि विभिन्न अनुमानहरू चलेका थिए। सन् १९०५ मा एम्मा बोर्डेन दिदीबहिनीले सँगै किनेको घरबाट बाहिरिइन्। पछि ओ’निल वा लिजीको सामाजिक जीवनले उनीहरूको सम्बन्धमा दरार ल्याएको हुन सक्ने अड्कल गरियो। तर एम्माले घर छाड्नुको वास्तविक कारण सार्वजनिक रूपमा बताइनन्।
लिजी र ओ’निलबीच प्रेम सम्बन्ध थियो भनेर स्थापित गर्ने पर्याप्त ऐतिहासिक प्रमाण छैन।
चाखलाग्दो कुरा, नेटफ्लिक्सले पनि यो अड्कललाई सीधा प्रेम सम्बन्धका रूपमा प्रस्तुत गरेको छैन। बरु लिजीको मुद्दापछिको एक्लोपन र जीवनलाई बुझाउने व्यापक कथाको हिस्सा बनाएको छ।
सिरिजले अर्को हत्या पनि थपेको छ
‘मन्स्टर’मा गरिएको स्पष्ट काल्पनिक परिवर्तनमध्ये बर्था म्यानचेस्टरको हत्या पनि हो।
सिरिजमा म्यानचेस्टर लिजी र म्यागीको कथाको हिस्सा बन्छिन् र उनीहरूको हिंसात्मक योजनाको प्रारम्भिक अभ्यासजस्तो देखाइन्छ।
वास्तविक बर्था म्यानचेस्टरको पनि हत्या भएको थियो। तर त्यो हत्या बोर्डेन दम्पतीको हत्यापछि र लिजीको मुद्दा सुरु हुनुअघि भएको थियो। पोर्चुगिज आप्रवासी जोसे कोरेया डे मेलोलाई उक्त हत्यामा झुटो रूपमा दोषी ठहराइएको थियो। नेटफ्लिक्सका अनुसार सिरिजले घटनाको समयक्रम र उद्देश्य दुवै परिवर्तन गरेको छ।
एलेन वुर्नोससँगको सम्बन्ध पनि मुख्यतः काल्पनिक हो
सारा पाउल्सनले सिरिजमा एलेन वुर्नोसको भूमिका खेलेकी छन्। उनी वास्तविक अमेरिकी सिरियल किलर हुन् र उनका अपराध १९८० को दशकको अन्त्य तथा १९९० को दशकको सुरुवातमा भएका थिए।
तर वुर्नोस र लिजी बोर्डेनबीचको सम्बन्ध सिरिजले निर्माण गरेको हो।
‘मन्स्टर’ले वुर्नोसलाई बोर्डेनको कथासँग जोड्दै दुवैलाई महिला हिंसा र आक्रोशको एउटा दीर्घ कथाका पात्रका रूपमा प्रस्तुत गर्छ। तर वास्तविक वुर्नोस बोर्डेन हत्याबाट प्रभावित वा त्यसमा विशेष रुचि राख्थिन् भन्ने कुनै प्रमाण छैन।
त्यसैले यो सम्बन्ध ऐतिहासिक तथ्यभन्दा सिरिजको विषयगत संरचना हो।
अन्ततः के कुरा अझै थाहा छैन?
बोर्डेन काण्डको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण तथ्य सरल छ: एन्ड्र्यु र एबी बोर्डेनको हत्या कसले गर्यो भन्ने निश्चित रूपमा थाहा छैन।
लिजीमाथि आरोप लाग्यो, उनी पक्राउ परिन् र मुद्दा चल्यो। तर उनी सफाइ पाइन्। उनीविरुद्धको प्रमाण मुख्यतः परिस्थितिजन्य थियो र हत्यासँग जोड्ने निर्णायक भौतिक प्रमाणको अभाव थियो। अनुसन्धानका क्रममा उनको बयान मुद्दामा समावेश गरिएन र उनले अदालतमा आफ्नै पक्षबाट बयान दिइनन्।
वर्षौंमा लिजीका मामासहित विभिन्न वैकल्पिक शंकास्पद व्यक्तिको नाम पनि उठाइयो। तर हत्याका लागि कसैलाई पनि दोषी ठहर गरिएन।
यही अनिश्चितताले ‘मन्स्टर’लाई आफ्नै कथा निर्माण गर्ने ठाउँ दिएको छ।
सिरिजले प्रमाणको पुनर्निर्माण मात्र गर्दैन; बन्द ढोकाभित्र के भएको हुन सक्छ भनेर कल्पना गर्छ र ऐतिहासिक अभिलेखले पुष्टि गर्न नसक्ने उद्देश्य, सम्बन्ध र घटनाहरू थप्छ।
तथ्य र काल्पनिकतामा एक नजर
विषय | ऐतिहासिक तथ्य | नेटफ्लिक्स सिरिज |
|---|
एन्ड्र्यु र एबी बोर्डेनको सन् १८९२ मा हत्या भयो | सत्य | सत्य |
लिजीमाथि आरोप लाग्यो र पक्राउ परिन् | सत्य | सत्य |
लिजीले सन् १८९३ मा सफाइ पाइन् | सत्य | सत्य |
एन्ड्र्युलाई ११ र एबीलाई १९ पटक प्रहार गरिएको थियो | ऐतिहासिक अभिलेख | सिरिजमा प्रतिबिम्बित |
लिजीले प्रुसिक एसिड किन्न खोजिन् | सत्य | सत्य, तर नाटकीय रूपान्तरण |
ब्रिजेट सुलिभान बोर्डेन परिवारकी कामदार थिइन् | सत्य | सत्य |
सुलिभान लिजीकी प्रेमिका थिइन् | प्रमाण छैन | काल्पनिक |
सुलिभानले लिजीलाई हत्यामा सहयोग गरिन् | प्रमाण छैन | काल्पनिक |
लिजी र एबीबीच पारिवारिक तनाव थियो | प्रमाणित | नाटकीय रूपमा विस्तार |
लिजीले हत्यापछि लुगा जलाइन् | घटना वास्तविक, कारण विवादित | बढी निश्चित रूपमा प्रस्तुत |
नान्स ओ’निल लिजीकी साथी थिइन् | सत्य | सत्य |
ओ’निलले लिजीलाई मुद्दाका लागि प्रशिक्षण दिइन् | होइन — उनीहरू १९०४ मा भेटिए | काल्पनिक |
बर्था म्यानचेस्टरको हत्या भयो | सत्य | सत्य, तर समयक्रम र परिस्थिति परिवर्तन |
एलेन वुर्नोस लिजीको कथासँग जोडिएकी थिइन् | प्रमाण छैन | काल्पनिक/विषयगत सम्बन्ध |
अन्ततः ‘मन्स्टर: द लिजी बोर्डेन स्टोरी’ समाधान भइसकेको अपराधको पुनर्निर्माणभन्दा पनि समाधान नभएको अपराधको नाटकीय व्याख्या हो। वास्तविक घटनाले हत्या, अनुसन्धान, मुद्दा, सफाइ, पारिवारिक तनाव र पछिल्लो जीवनका सम्बन्धहरू प्रदान गर्छ; सिरिजले त्यसका खाली ठाउँमा दमन, महिला आक्रोश, यौनिकता र हिंसाको कथा निर्माण गर्छ। नेटफ्लिक्सले समेत लिजीको सिरिजमा देखाइएको रूप वास्तविक महिलाको जीवनका विवरणमा आधारित “धेरै हदसम्म काल्पनिक” चरित्र भएको बताएको छ।
सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा भनेको लिजी बोर्डेन आफ्ना बाबु र सौतेनी आमाको हत्यामा कहिल्यै दोषी ठहर भएकी थिइनन्। एक शताब्दीभन्दा बढी समयपछि पनि उपलब्ध ऐतिहासिक प्रमाणले यी हत्याको निश्चित उत्तर दिएको छैन।
